The 13th Amendment

$1.9 million – The 13th Amendment
1,9 εκατομμύρια δολάρια για ένα αντίγραφο της 13ης τροποποίησης του Αμερικανικού συντάγματος. Το έγγραφο, που δηλώνει ότι όλοι οι σκλάβοι θα είναι ελεύθεροι και το οποίο έφερε το "τέλος" της σκλαβιάς, υπογράφηκε και από τον Abraham Lincoln.

Gerardus Mercator’s “Atlas”

$781,000 – Gerardus Mercator’s “Atlas”
Ένας χαρτογράφος από τη Γαλλία, ο Mercator ήταν υπεύθυνος για το πρώτο βιβλίο που αποκαλείται "άτλαντας". Ο άτλαντας του 1595 πουλήθηκε στη δημοπρασία Sotheby, για 781.000 δολάρια! Ο Mercator ήταν επίσης διάσημος για τη μέθοδο που εφηύρε της προβολής της σφαιρικότητας της γης σε έναν επίπεδο χάρτη, μια τεχνική που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα.

Τα 20 Πιο Αστεία Βιβλία Που Γράφτηκαν Ποτέ

Τζόσουα Φέρις

«Φτάσαμε στο Τέλος»

Modern Times

Ως ένα σημείο πρόκειται για το «The Office» σε βιβλίο. Ιστορίες καθημερινής τρέλας στα γραφεία μιας διαφημιστικής εταιρείας που βρίσκεται σε κάθετη πτώση. Κόσμος απολύεται, υπάλληλοι τα φτιάχνουν, τα γνωστά που βλέπεις και στη δουλειά σου, αλλά πιο εξωφρενικά. Προς το τέλος κάνει μια δραματική στροφή, αλλά ως εκεί έχεις γελάσει αρκετά.

Ντέιβιντ Σεντάρις

«Εγκώ Μιλήσει Καλά Κάποια Μέρα»

Μελάνι

Οι ιστορίες του Ελληνοαμερικανού Ντέιβιντ Σεντάρις είναι ξεκαρδιστικές. Είναι αυτοβιογραφικά στιγμιότυπα από τα παιδικά του χρόνια σε μια καταπιεστική οικογένεια ενός Ελληνάρα μετανάστη και τη δύσκολη νεότητά του μέχρι σήμερα, που ζει με το σύντροφό του στη Γαλλία και το Λονδίνο. Τα διηγήματα αυτά δημοσιεύονται στο New Yorker και άλλα μεγάλα περιοδικά - στα ελληνικά έχουν κυκλοφορήσει τέσσερις συλλογές του. Αυτή είναι η καλύτερη.

Τζόζεφ Χέλερ

«Catch - 22»

Εκάτη

Διάσημο αντιπολεμικό μυθιστόρημα για μια αεροπορική μοίρα βομβαρδιστικών σε ένα φανταστικό νησί της Μεσογείου κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η παράνοια του πολέμου περιγράφεται με απερίγραπτα ξερό και αστείο τρόπο. Διαβάζεται καλύτερα στο πρωτότυπο.

Κριστίνε Νεστλίγκερ

«Έναν Άντρα για τη Μαμά»

Τεκμήριο

Είναι παιδικό/εφηβικό (εγώ ως παιδάκι το διάβασα), αλλά είναι από τα πιο ξεκαρδιστικά πράγματα που έχουν γραφτεί ποτέ για το διαζύγιο. Ένα κορίτσι προσπαθεί να κάνει τον μπαμπά του να ξαναερωτευτεί τη μαμά του και το αντίστροφο - αστεία επεισόδια ακολουθούν.

Γκράχαμ Γκρην

« Ο Άνθρωπός μας στην Αβάνα»

Πόλις

Είναι στον πυρήνα του ένα κατασκοπικό βιβλίο: Ένας Βρετανός πωλητής ηλεκτρικών σκουπών στην Αβάνα προσεγγίζεται από έναν πράκτορα των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών, που του προτείνει δουλειά. Επειδή έχει μια κόρη στην εφηβεία την οποία θέλει να κακομαθαίνει, ο πωλητής δέχεται. Κι αρχίζει να πουλάει ψεύτικες «πληροφορίες» στις μυστικές υπηρεσίες. Όπως καταλαβαίνεις, ακολουθούν ξεκαρδιστικά επεισόδια.

Ρενέ Γκοσινί, Ζαν Ζακ Σανπέ

«Ο Μικρός Νικόλας»

Σύγχρονοι Ορίζοντες

Στρατιές Ελλήνων μεγάλωσαν διαβάζοντας Μικρό Νικόλα, πράγμα που μου προκαλεί έκπληξη, αναρωτιέμαι τι συνέβη στην πορεία και το ξερό, ιδιοφυές χιούμορ του Γκοσινί δεν πέρασε πιο βαθιά στην εγχώρια κουλτούρα, με οποιαδήποτε μορφή. Οι περιπέτειες του φασιαριόζου Γάλλου πιτσιρικά και της συμμορίας του εξακολουθούν να μεγαλώνουν νεαρούς Έλληνες, αλλά εγώ νοσταλγώ ακόμα τις αψεγάδιαστες μεταφράσεις της παλιάς έκδοσης του Τεκμηρίου. Μοναδικά και αξεπέραστα κείμενα.

Barney Stinson with Matt Kuhn

The Bro Code

Τη σειρά «How A Met Your Mother» μπορεί να την έχεις δει από εισαγόμενα DVD ή torrents και ασφαλώς το κύριο πράγμα που θα σου έμεινε είναι ο χαρακτήρας του Μπάρνεϊ, ο ψιλογλοιώδης τύπος που νομίζει ότι τα ξέρει όλα. Αυτή είναι η Βίβλος του: Ο κώδικας του φίλου-αδερφού, με συμβουλές για το πώς πρέπει να φέρεσαι με τον κολλητό σε συνάρτηση με τις γκόμενες και τον κόσμο. Εγγυημένο γέλιο.

Λύο Καλοβυρνάς

«Πλαθολόγιο Λέξεων»

Introbooks

Ένα ωραιότατο λεξικό που περιλαμβάνει λέξεις που πιθανότατα δεν έχεις ξανακούσει, όπως ταξιδύτης, υδροτηλέφωνο και πετόχυνος. Δεν τις έχεις ξανακούσει επειδή δεν υπάρχουν. Τις έχει επινοήσει ο συγγραφέας και στη συντριπτική τους πλειοψηφία είναι εξαιρετικά εύστοχες.

Τέρι Πράτσετ

«Το Χρώμα της Μαγείας»

Παρά Πέντε

Αν σου αρέσουν οι fantasy κόσμοι αλλά ταυτόχρονα σου φαίνονται υπερβολικά πομπώδεις, έλα στο σύμπαν του Σερ Τέρι Πράτσετ, όπου όλα είναι πιο αστεία και ελαφρά, αν και όχι λιγότερο περιπετειώδη. Το πρώτο βιβλίο της σειράς Discworld κυκλοφόρησε σε μια ελληνική έκδοση από το Παρά Πέντε, αλλά καλύτερα θα είναι να το διαβάσεις στα αγγλικά.

Kurt Vonnegut

«Οι Σειρήνες του Τιτάνα»

Μέδουσα

Ο Βόνεγκατ έχει γράψει πολλά σπουδαία βιβλία, αλλά αυτό είναι το πιο αστείο. Δεν θα μπω καν στη διαδικασία απόπειρας περιγραφής της πλοκής, είναι μια διαστημική περιπέτεια με πρωταγωνιστή τον Μάλαχαϊ Κόνσταντ, τον πλουσιότερο άνθρωπο στην Αμερική του 22ου αιώνα και τον πιο τυχερό άνθρωπο του κόσμου. Παρανοϊκά αλλόκοτο, δηλαδή. Στα ελληνικά κυκλοφορεί σε μια σπάνια έκδοση της Μέδουσας (προτίμησε όμως το αυθεντικό κείμενο).

Gary Shteyngart

«Absurdistan»

Η ξεκαρδιστική ιστορία ενός αμερικανοτραφούς και τρυφηλού γιου Ρώσου ολιγάρχη που εγκλωβίζεται σε πρώην σοβιετική μπανανία κατά τη διάρκεια πραξικοπήματος. Μια τοιχογραφία της παράνοιας που επικρατούσε τα πρώτα μετα-κομμουνιστικά χρόνια, πολύ πιο αστεία από ό,τι φαντάζεσαι. Μόνο στα αγγλικά.

Jerome K. Jerome

«Three Men In A Boat»

Είναι ένα βιβλίο γραμμένο το 1889, πράγμα που σε προδιαθέτει κάπως, αλλά αν δεν το ήξερες (και παράβλεπες κάποιες τεχνολογικές/ κοινωνιολογικές αναφορές), εύκολα θα πίστευες ότι γράφτηκε το 1989. Ένας εργένης αποφασίζει να ακολουθήσει τους δυο φίλους του σε μια βαρκάδα στον Τάμεση μαζί με το σκύλο του. Αυτό έμελλε να είναι η αρχή ενός κανονικού ταξιδιωτικού οδηγού, αλλά τα αστεία επεισόδια του ταξιδιού είναι τόσο πολλά και ξεκαρδιστικά που το κάνουν ένα από τα πιο αστεία βιβλία που γράφτηκαν ποτέ (υπάρχει και σε έκδοση του 1980 από το Τεκμήριο).

Νικ Χόρνμπι

«High Fidelity»

Πατάκης

Ένας ιδιοκτήτης δισκοπωλείου που έχει συνηθίσει να κατηγοριοποιεί τα πάντα σε λίστες Top-5 χωρίζει και αποφασίζει να βρει όλες τις πρώην του (το Top-5 τουλάχιστον) και να καταλάβει τι έχει κάνει στραβά στη ζωή του. Δεν είναι ξεκαρδιστικό, έχει ένα πιο υπόγειο, ευαίσθητο, «το 'χω πάθει κι εγώ αυτό» χιούμορ.

Roddy Doyle

«The Barrytown Trilogy»

Τα τρία διασημότερα μυθιστορήματα του Ιρλανδού συγγραφέα σε έναν τόμο. Το The Commitments λέει την ιστορία τριών φίλων που φτιάνουν ένα συγκρότημα στο Δουβλίνο, το The Van λέει την ιστορία δυο φίλων που αποκτούν μια fish and chips καντίνα και το The Snapper την ιστορία μιας ανύπαντρης εγκύου. Τα δύο πρώτα είναι ξεκαρδιστικά.

Τιμ Μπάρτον

«Ο μελαγχολικός θάνατος του Στρειδάκη»

Οξύ

Ποιηματάκια «μαύρου» χιούμορ για παιδιά που έχουν διάφορα αλλόκοτα προβλήματα, εικονογραφημένα με σκίτσα του ίδιου του Μπάρτον. Είναι όσο «μαύρο» και αστείο θα περίμενες.

Douglas Adams

«The Hitchhiker's Guide To The Galaxy»

Ο Άρθουρ Ντεντ είναι ο τελευταίος άνθρωπος που σώζεται απ' την καταστροφή της Γης (από τους Βόγκονς, που θέλουν να φτιάξουν μια διαστημική υπερ-λεωφόρο) και ταξιδεύει στο σύμπαν με τον πρόεδρο του σύμπαντος Ζάφοντ Μπίμπλμπροξ, τη γήινη Τρίλιαν, το φίλο του Φορντ Πρίφεκτ και το καταθλιπτικό ρομπότ Μάρβιν. Οι περιπέτειές του είναι πνιγμένες στο σουρεαλισμό και το ξερό βρετανικό χιούμορ.

Γούντι Άλεν

«Όλα τα Γραπτά του»

Bell

Το ότι ο Γούντι Άλεν έχει χιούμορ το ξέρεις από τις ταινίες του, αλλά το να γράφεις σενάρια είναι ένα πράγμα, το να γράφεις πρόζα κάτι εντελώς διαφορετικό. Ο Άλεν το καταφέρνει θαυμάσια, όπως βλέπεις στα ξεκαρδιστικά του κείμενα που εμφανίζονται πότε-πότε στο New Yorker και αλλού. Μια ωραιότατη συλλογή κυκλοφορεί και στα ελληνικά, χάνοντας ανέλπιστα λίγα στη μετάφραση.

Steve Martin

«Pure Drivel»

Ο Στιβ Μάρτιν είναι ίσως ο πιο πετυχημένος stand-up comedian στην ιστορία -κάποτε γέμιζε γήπεδα των 80.000 θέσεων, χωρίς υπερβολή- και ένας διάσημος κωμικός ηθοποιός, αλλά όπως ο Γούντι Άλεν μπορεί να μεταφέρει το πνεύμα του στο γραπτό λόγο χωρίς απώλειες. Έχει γράψει δυο γλυκά μυθιστορήματα και μια φανταστική αυτοβιογραφία, αλλά αυτό εδώ, ένα βιβλιαράκι με μικρές ιστορίες και κωμικά κείμενά του, είναι το πιο ξεκαρδιστικό.

«Pythons By The Pythons»

Η αυτοβιογραφία των Monty Pythons δεν θα μπορούσε να μην είναι ξεκαρδιστική. Με πολλές φωτογραφίες, απίθανο σπαρταριστό κείμενο και γιγάντιο μέγεθος, για να κάθεται στο coffee table και να δείχνει ωραίο και παραπλανητικά πομπώδες.

Μπιλ Μπράισον

«Μικρή Ιστορία Περί των Πάντων»

Πόλις

Ο Μπράισον συνήθως γράφει ξεκαρδιστικά ταξιδιωτικά βιβλία - πριν από λίγα χρόνια αποφάσισε να γράψει με το ίδιο ύφος ένα επιστημονικό βιβλίο που καλύπτει τις σημαντικότερες επιστημονικές ανακαλύψεις, καθώς και τις ζωές των σημαντικότερων επιστημόνων που τις έκαναν. Το θέμα μπορεί να μοιάζει βαρύ και στριφνό, αλλά ο τρόπος που γράφει ο Μπράισον είναι ωραιότατος, απλός, κατανοητός και πολύ αστείος.

Η ζωή και το έργο του Μ. Καραγάτση

Είναι ένας από τους πολυγραφότερους νεοέλληνες συγγραφείς. Δοκίμασε τις δυνάμεις του σε όλα τα είδη του πεζού λόγου, γράφοντας διηγήματα, νουβέλες, μυθιστορήματα, δοκίμια, κριτική.

Γράφοντας ο Μ. Καραγάτσης χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο. Η ανωνυμία εκφράζει και πλούσια μυθοπλαστική ικανότητα του συγγραφέα να δημιουργεί πολλές καταστάσεις και τυπικά πρόσωπα ηρώων που ταυτόχρονα συνδυάζουν τα γνωστά σε όλους χαρακτηριστικά με τα μυστηριώδη. Το αληθινό όνομα του συγγραφέα είναι Δημήτρης Ροδόπουλος. Το αινιγματικό αρχικό Μ. λέγεται πως προέρχεται από το όνομα Μίτια, έκφραση αγάπης του για τον Ντοστογιέφσκι και ιδίως για το έργο «Αδελφοί Καραμαζώφ» ως πρότυπο ψυχολογικό μυθιστορημα της εποχής, ενώ το Καραγάτσης οφείλεται στο καραγάτσι κάτω από το οποίο καθόταν μικρός και διάβαζε.

Ο Μ. Καραγάτσης γεννήθηκε στην Αθήνα και πέρασε τα παιδικά του χρόνια σε διάφορες επαρχιακές πόλεις της Ελλάδας, όπου ο πατέρας του υπηρετεί ως διευθυντής τραπέζης. Το 1924 τελειώνει το Γυμνάσιο και πηγαίνει στην Γκρενόμπλ για να σπουδάσει Νομικά τα οποία, από το επόμενο χρόνο, θα τα συνεχίσει στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Τη λογοτεχνική του σταδιοδρομία και τη μακρά συνεργασία του με τη Νέα Εστία ο Καραγάτσης ξεκινάει το 1929 όταν δημοσιεύεται το διήγημα «Η κυρία Νίτσα», το οποίο απέσπασε τον Α΄ έπαινο του Α΄ λογοτεχνικού διαγωνισμού της Νέας Εστίας.

Το γεγονός που διαβάζεται ο Καραγάτσης έως σήμερα οφείλεται στο ότι υπήρξε «γεννημένος πεζογράφος». Τον χαρακτηρίζει πλούσια δημιουργική φαντασία. Το κλίμα που κυριαρχεί στο έργο του είναι έντονος ρεαλισμός, νατουραλισμός. Δεν είναι τόσο ο ζωγράφος των ψυχολογικών καταστάσεων και των αποχρώσεων, της λεγόμενης ψυχολογίας της ψυχής, του συνόλου μοτίβων που οδηγούν σε εξελίξεις των πραγματικών περιστατικών, είναι ένας οξύτατος παρατηρητής της πραγματικότητας, χωρίς ψευδαισθήσεις. Όσον αφορά το ύφος του, δίνει έμφαση περισσότερο στη φυσικότητα και αμεσότητα της λογοτεχνικής έκφρασης, παρά στην εξαντλητική επεξεργασία της. Έγραφε όλα σχεδόν τα κείμενά του με ελάχιστες διορθώσεις, και μ’ αυτο τον τρόπο εξέφραζε μια «σωκρατική» στάση απέναντι στη ζωή.

Τα έργα του Καραγάτση είναι γνωστά ακόμα για το αυτοβιογραφικό στοιχείο τους. Οι μετακινήσεις των παιδικών χρόνων σε συνδυασμό με την ψυχασθένεια της πρωτότοκης αδελφής, που ανάγκασε τους γονείς να αφιερώνουν όλο το ενδιαφέρον τους σε εκείνη, αλλά και την αυταρχική συμπεριφορά του πατέρα του, έγιναν αφορμή να προσγράγει κάποιο αίσθημα αποξένωσης, αχρηστίας και μοναξιάς, που διακατέχει τους περισσότερους πρωταγωνιστές των βιβλίων του. Σύχνα οι ήρωές του είναι αλλοδαποί που έρχονται στην Ελλάδα, εγκλιματίζονται, πετυχαίνουν, αλλά καταλήγουν στην αποτυχία και την καταστροφή, επειδή ζουν στην Ελλάδα χωρίς να ενσωματώνονται πραγματικά στη χώρα, δε βρίσκουν δυνάμεις να καταλάβουν τη νοοτροπία των Ελλήνων.Η καταστροφή τους είναι μια ακραία μορφή εξοβελισμού, γιατί η πραγματική Ελλάδα ήταν άλλη από εκείνη που πίστεψαν ότι κατέκτησαν.

Τα μυθιστορήματα του Καραγάτση στηρίζονται στη σύγκρουση έρωτα και θανάτου, που ανήκει στα πιο σημαντικά αρχέτυπα του ελληνικού πολιτισμού. Ο έρωτας γίνεται μια κινητήρια δύναμη της ζωής, που όμως συνέχεια σπρώχνει τον άνθρωπω στα χείλη του γκρεμού, όταν το άτομο είτε καταστρέφει του άλλους, είτε καταστρέφεται απ’ αυτούς, είται αυτοκαταστρέφεται. Ετούτος ο γκρεμός ανοίγει στις συγκρούσεις των ανθρώπινων χαρακτήρων, των αξιών που έχει ξεχωριστό άτομο και ο κόσμος γύρω του, και των κόσμων τελικα. Ιδιαίτερα αυτή η σύγκρουση δίνει στον έρωτα του Καραγάτση το νόημα του τραγικού ηδονισμού. Όλα προς το θάνατο κατευθύνονται και σε αυτόν αποβλέπουν. Η άφιξη του θανάτου είναι αναπόφευκτη αλλά παράλληλα και ακυρωτική της ίδιας του της υπόστασης: «Οι μοναδικές ομορφιές είναι πρόνομιο του θανάτου» θα πεί ο Κωστής Ρούσσης στον Κίτρινο φάκελο. Η φράση αυτή κοσμεί το μνημείο στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών στο οποίο αναπαύεται ο συγγραφέας, πεθαμένος το 1960, σε ηλικία 52 χρόνων. Η τελευταία φράση που πρόλαβε να γράψει, η τελευταία φράση της ζωής του ήταν «Ας γελάσω!».

Ο ίδιος γράφει αποχαιρετώντας στο σχεδίασμα αυτοβιογραφίας του: «Έγραψα πολλά και διάφορα, διηγήματα, νουβέλες, μυθιστορήματα, έργα υψηλού ηθικοπλαστικού περιεχομένου, πολύ κατάλληλα για παρθεναγωγεία και βιβλιοθήκες οικογενειών με αυστηρά αστικά ήθη. Οι ήρωές μου – Λιάπκιν, Μαρίνα Ρείζη και ιδίως ο Γιούγκερμαν – είναι άνθρωποι αγνοί, αθώοι, ιδεολόγοι και στέκουν ψηλότερα από τις αθλιότητες του χαμερπούς υλισμού. Απορώ πως το εκπαιδευτικό συμβούλιο δεν εισήγαγε ακόμα τα βιβλία μου για αναγνωστικά στα σχολεία του κράτους, εξίσταμαι πώς η Ακαδημία δεν μου έδωσε ακόμα το βραβείο της Αρετής, πώς δεν με κάλεσε ακόμα να παρακαθίσω στους ενάρετους κόλπους κόντα στον κ. Μελά. Δεν επείραξα ποτέ μου συνάδελφο και είμαι συμπαθέστατος στους λογοτεχνικούς κύκλους. Αυτό θα αποδειχθεί στην κηδεία μου όπου θα έρθει κόσμος και κοσμάκης να πεισθεί ιδίοις όμμασι ότι πέθανα, ότι θάφτηκα, ότι πήγα στον διάολο. Και θα φύγει από το νεκροταφείο ο κόσμος και ο κοσμάκης βγάζοντας στεναγμούς ανακούφισης. Είμαι βέβαιος πως ο θεός θα με κατατάξει μεταξύ των αγίων στον Παράδεισο. Αμήν».

Τα έργα του Μ. Καραγάτση:

• Ο συνταγματάρχης Λιάπκιν 1933
• Το συναξάρι των αμαρτωλών 1935
• Η Χίμαιρα 1935
• Ο Γιούγκερμαν 1940
• Τα στερνά του Γιούγκερμαν 1941
• Το χαμένο νησί 1942
• Το μπουρίνι 1943
• Ο κοτζάμπασης του Καστρόπυργου 1944
• Πυρετός 1945
• Ο μεγάλος ύπνος 1946
• Ο Βασίλης Λάσκος 1948
• Τα στερνά του Μίχαλου 1949
• Η μεγάλη χίμαιρα 1953
• Αμρι α μούγκου 1954
• Ο κίτρινος φάκελος 1956
• Το μυθιστόρημα των τεσσάρων 1958 (σε συνεργασία με τους Ηλία Βενέζη, Άγγελο Τερζάκη και Στράτη Μυριβήλη)
• Ο Σέργιος και ο Βάκχος 1959
• ανολοκλήρωτο Το 10 κ.λπ.

Δυστυχώς, τα έργα του Μ.Καραγάτση δεν έχουν βρει ακόμα το δρόμο σε ουκρανό αναγνώστη. Για να καλυφθεί αυτό το κενό το Κέντρο Ελληνικών Μελετών & Πολιτισμού του Εθνικού Πανεπιστημίου Κιέβου «Taras Shevchenko» ανακοίνωσε το 2006 τον διαγωνισμό για την καλύτερη μετάφραση του προταθέντος από το Κέντρο διηγήματος του Μ.Καραγάτση. Συμμετείχαν πάνω από τους είκοσι ελληνομαθείς φοιτητές από τα Πανεπιστήμια Κιέβου, Λβιβ και Μαριούπολη, καθώς και οι σπουδαστές του Παραρτήματος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού στην Οδησσό. Το πρώτο βραβείο απέσπασε ο Γιούριϊ Σεμένοβ από την Οδησσό. Η μετάφρασή του θα δημοσιευθεί στη 2^η, συμπληρωμένη έκδοση της «Ανθολογίας της νεοελληνικής λογοτεχνίας σε ουκρανικές μεταφράσεις».

Σβιτλάνα Περεπλιότσικοβα, Αντρίϊ Σαβένκο
Κέντρο Ελληνικών Μελετών & Πολιτισμού «Andriy Biletskyy»
του Εθνικού Πανεπιστημίου Κιέβου «Taras Shevchenko»

ΧΑΡΟΛΝΤ ΠΙΝΤΕΡ

ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ

Ως θεατρικός συγγραφέας εμφανίζεται με "Το Δωμάτιο" ("The Room"), το 1957, το οποίο ανεβαίνει στο θέατρο του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές. Από κει και πέρα ο Χάρολντ Πίντερ ταυτίστηκε με τα κλειστοφοβικά τοπία και τους απρόβλεπτους διαλόγους, δημιουργώντας σχολή στη νεότερη παγκόσμια δραματουργία με το επώνυμό του: το «πιντερικός» («Pinteresque»), που σημαίνει την απειλή σαν σκιά που κρύβεται πίσω από το κείμενο.

Στα κλασικά έργα του Βρετανού συγγραφέα συμπεριλαμβάνονται το «Πάρτι Γενεθλίων» ("The Birthday Party" - 1958), «Ο Επιστάτης» ("The Caretaker"), «Η Επιστροφή» (The Homecoming - 1964) και «Η Προδοσία» ("The Betrayal"- 1979).

Ο "Επιστάτης", ένα έργο για δύο νευρωτικά αδέλφια, η εύθραυστη σχέση των οποίων ταράζεται από έναν αλήτη που εισβάλλει στη ζωή τους, τον καθιερώνει ως ανανεωτικό συγγραφέα. Στα έργα του Πίντερ συμπεριλαμβάνονται ακόμη «Ο Εραστής" ("The Lover"- 1962) και "Οι Παλιοί Καιροί" ("The Old Times"- 1971).

Πολλά από τα έργα του έχουν διασκευαστεί για τη μεγάλη οθόνη ενώ έχει γράψει και ο ίδιος σενάρια για τον κινηματογράφο ("Η ερωμένη του Γάλλου υπολοχαγού"- 1981)και την τηλεόραση. Προτάθηκε για το βραβείο Όσκαρ δύο φορές. Το1981 για το σενάριο της ταινίας «Η ερωμένη του Γάλλου υπολοχαγού» και το 1983 για το έργο «Η προδοσία». Έγραψε επίσης πολλά μικρά έργα για το ραδιόφωνο και την τηλεόραση.

Το θεατρικό έργο του χαρακτηρίζεται από χιούμορ και κυνισμό. Περιγράφει ανθρώπους που προσπαθούν να επικοινωνήσουν, την ώρα που μια "απειλή" εισβάλλει στη ζωή τους. Ξεχωρίζει για τη μοναδική χρήση των διαλόγων μέσω των οποίων διαπραγματεύεται την αποξένωση μεταξύ των ηρώων και εξερευνά τα νοηματικά επίπεδα που προκύπτουν από τις παύσεις και τη σιωπή. Ο Πίντερ εγκαινίασε μια νέα δραματουργία και έθισε το κοινό σε μια νέα αντίληψη της σκηνικής μίμησης. Αντλεί τα θέματά του από την τρέχουσα πραγματικότητα (δεν υπάρχει ούτε ένα πιντερικό έργο «ιστορικό»), και βλέπει τον κόσμο μέσα από τον παραμορφωτικό φακό τού παρά τον λόγον παρατηρητή

Αυτό το λιτό ύφος, το γεμάτο σιωπές, καθιέρωσε το επίθετο "πιντερικός", ενώ η Σουηδική Ακαδημία στο σκεπτικό της για τη βράβευση του με το Νόμπελ Λογοτεχνίας τον χαρακτηρίζει ως τον πιο προβεβλημένο εκπρόσωπο της αγγλικής δραματουργίας του δευτέρου μισού του 20ού αιώνα.

Το 1995 τιμάται από τη Βρετανία με το Βραβείο Olivier για τη συνεισφορά του στο θέατρο, ενώ έχει κερδίσει δεκάδες διακρίσεις και επαίνους για την προσφορά του στην Τέχνη του, μεταξύ των οποίων και την αναγόρευση του ως επίτιμου διδάκτορα του Τμήματος Αγγλικής Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Τα έργα του μεταφράζονται και παρουσιάζονται σε δεκάδες γλώσσες και μια σειρά από επιτυχίες, από το Γουέστ Εντ έως το Μπρόντγουεϊ, τον καθιερώνουν ως το μεγαλύτερο εν ζωή θεατρικό συγγραφέα της χώρας του.

Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΠΙΝΤΕΡ

Εκτός από μεγάλος θεατρικός συγγραφέας ο Χάρολντ Πίντερ θεωρείται και πολύ σημαντικός ποιητής. Πρωτοδημοσίευσε ποίημά του στο περιοδικό «Poetry London» το 1950. Έκτοτε ο ποιητικός του λόγος βάδιζε παράλληλα με το θεατρικό του έργο. Μια συλλογή τα «Ποιήματα 1948-2004» κυκλοφόρησε πρόσφατα στα ελληνικά από τις εκδόσεις «Kέδρος». Το μοναδικό του μυθιστόρημα «Oι Nάνοι» κυκλοφορεί στα ελληνικά σε μετάφραση Παύλου Mάτεσι (εκδόσεις «Kαστανιώτη»).

Κ. Π. Καβάφης - Η Ζωή και το Εργο του

Κ. Π. Καβάφης - Η Ζωή και το Εργο του

Ο Κωνσταντίνος Π. Καβάφης, γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 1863 (29 Απριλίου) και πέθανε στην ίδια πόλη το 1933 την ημέρα των γενεθλίων του. Ηταν το ένατο και τελευταίο παιδί του Πέτρου Ι. Καβάφη (Κωνσταντινούπολη, 1814 - Αλεξάνδρεια, 1870), μεγαλέμπορου βαμβακιού, από φαναριώτικο γένος που οι ρίζες του φαίνεται πως είναι βυζαντινές και της Χαρίκλειας Φωτιάδη (Νιχώρι Κωνσταντινουπόλεως, 1834 - Αλεξάνδρεια, 1899) από παλαιότατη οικογένεια της Πόλης. Υπήρξε, χωρίς αμφιβολία, η μεγαλύτερη πνευματική φυσιογνωμία της Αλεξάνδρειας.

Ο μικρός Καβάφης ζει τα πρώτα παιδικά του χρόνια στην Αλεξάνδρεια, μέσα σε εξαιρετικές συνθήκες ευημερίας. Στο ισόγειο του διώροφου σπιτιού των Καβάφηδων στην αριστοκρατική οδό Σερίφ, στεγάζονταν τα γραφεία του ακμαιότατου εμπορικού οίκου «Καβάφης & Σία» (κύριος συνέταιρος ο Γεώργιος Καβάφης, θείος του ποιητή, εγκατεστημένος στο Λονδίνο), ενώ η οικογένεια του Πέτρου Καβάφη διαβίωνε με χαρακτηριστική άνεση στο πρώτο και στο δεύτερο πάτωμα, διατηρώντας Γάλλο παιδαγωγό, Αγγλίδα τροφό, Έλληνες υπηρέτες, Ιταλό αμαξά και Αιγύπτιο θυρωρό!

To 1870 με το θάνατο του πατέρα Καβάφη αρχίζει, ουσιαστικά, η σταθερή πορεία της οικογένειας προς την οικονομική κρίση και παρακμή. Το 1872 η Χαρίκλεια Καβάφη μετακομίζει με τα παιδιά της στην Αγγλία όπου και θα παραμείνουν τα επόμενα έξι χρόνια (κυρίως στο Λίβερπουλ αλλά και στο Λονδίνο). Ο μικρός Καβάφης σπουδάζει σε αγγλικό σχολείο όπου και διδάσκεται για μητρική του γλώσσα την αγγλική αλλά παράλληλα μαθαίνει και ελληνικά και γαλλικά. Μετά από λίγα χρόνια παραμονής στην Αγγλία αναγκάζονται να επιστρέψουν στην Αλεξάνδρεια καθώς τα οικονομικά της οικογένειας πηγαίνουν άσχημα και η οικογενειακή επιχείρηση διαλύεται. Ο Καβάφης συνεχίζει τις σπουδές του στο Εμποροπρακτικό Λύκειο «Ερμής» ενώ παράλληλα υπάρχουν σαφή στοιχεία ότι κατά το διάστημα που μεσολάβησε ανάμεσα στην επιστροφή από την Αγγλία (1878) και στο ξεκίνημα της φοίτησης στον «Ερμή» (1881), ο Καβάφης είχε αρχίσει να μελετά και να εργάζεται πνευματικά από μόνος του, χρησιμοποιώντας βιβλία από τις δανειστικές βιβλιοθήκες της Αλεξάνδρειας. Σ' αυτήν την τριετία ανάγεται και η φιλόδοξη απόπειρά του να συντάξει ένα ιστορικό λεξικό, προσπάθεια που δεν ολοκληρώθηκε αφού τα λήμματα του έργου σταμάτησαν «στη μοιραία λέξη Αλέξανδρος».

Το 1882, στη διάρκεια της αιγυπτιακής εξέγερσης κατά των Αγγλων, πηγαίνει με την οικογένειά του για τρία χρόνια (ως τον Οκτώβριο του 1885) στην Κωνσταντινούπολη, στο σπίτι του φαναριώτη παππού του, Γεωργάκη Φωτιάδη. Η τριετής παραμονή του Καβάφη στην Πόλη αποδεικνύεται ιδιαιτέρως σημαντική και κρίσιμη για διαφορετικούς λόγους. Σύμφωνα με τις βιογραφικές σημειώσεις της Ρίκας Σεγκοπούλου, ο ομοσεξουαλισμός του άρχισε να εκδηλώνεται στα 1883. Παράλληλα, γνωρίζουμε, ότι ο ποιητής άρχισε να εκφράζει ζωηρό ενδιαφέρον για να ακολουθήσει πολιτική και δημοσιογραφική καριέρα. Φυσικά, το πιο αξιοσημείωτο αυτής της περιόδου, είναι το γεγονός ότι η παραμονή του στην Πόλη συμπίπτει με τις πρώτες μαρτυρημένες συστηματικές του προσπάθειες να επιδοθεί στην τέχνη του ποιητικού λόγου. Τεκμήριο της πρώιμης αυτής προσπάθειας του Καβάφη, αποτελεί μια ομάδα αδημοσίευτων από τον ίδιο ποιημάτων, τα οποία εκδόθηκαν μαζί με άλλα ανέκδοτα ποιήματα το 1968 από το Γ.Π. Σαββίδη. Τον καιρό εκείνο συμπληρώνει και τις μελέτες του πάνω στην αρχαία και μεσαιωνική ελληνική φιλολογία που τις είχε αρχίσει την εποχή ακόμα που βρισκόταν στην Αγγλία.

Τον Οκτώβριο του 1885, ο Καβάφης γυρίζει στην Αλεξάνδρεια μαζί με τη μητέρα του και τους αδελφούς του, Αλέξανδρο και Παύλο. Με την επιστροφή του, ο Καβάφης εγκαταλείπει την αγγλική υπηκοότητα (που είχε αποκτήσει ο πατέρας του στα 1850) και παίρνει την ελληνική.
Τα πρώτα χρόνια μετά την επιστροφή στην Αλεξάνδρεια είναι μια περίοδος προσαρμογής. Ο Καβάφης αρχίζει να εργάζεται, όχι ακόμη συστηματικά, αλλάζοντας διάφορα επαγγέλματα όπως του δημοσιογράφου στην εφημερίδα «Τηλέγραφος» (1886), του μεσίτη στο Χρηματιστήριο Βάμβακος (1888) και του άμισθου γραμματέα στο Γραφείο Αρδεύσεων (1889-1892) όπου και θα προσληφθεί ως έκτακτος έμμισθος υπάλληλος το 1892 και θα εργαστεί μόνιμα εκεί επί τριάντα χρόνια, μέχρι το 1922, φτάνοντας στο βαθμό του υποτμηματάρχη.
Η κυριότερη χρονολογική τομή ως προς την εξέλιξη του έργου του ποιητή, κατά την εποχή αυτή, τοποθετείται στα 1891. Είναι η χρονιά κατά την οποία ο Καβάφης εκδίδει σε μονόφυλλο το πρώτο πραγματικά αξιόλογο ποίημά του (το Κτίσται) και δημοσιεύει μερικά από τα πιο αξιόλογα πεζά του κείμενα, όπως τα δύο περί των «Ελγινείων» που παρουσιάζουν δημόσια την πολιτική πλευρά του ποιητή, «Ολίγαι λέξεις περί στιχουργίας» και άλλα.

Τα οικονομικά του βελτιώνονται σημαντικά και τα επόμενα χρόνια ταξιδεύει στο Κάιρο (1893), στο Παρίσι και στο Λονδίνο με τον αδελφό του Τζων (1897). Το 1899 πεθαίνει η μητέρα του σε ηλικία 65 ετών, γεγονός που συγκλονίζει τον ποιητή. Το 1901 και το 1903 ταξιδεύει στην Ελλάδα και γνωρίζεται στην Αθήνα με Ελληνες πεζογράφους (Πολέμης, Ξενόπουλος, Πορφύρας). Στις 30 Νοεμβρίου του 1903, δημοσιεύεται στα Παναθήναια το ιστορικό άρθρο του Ξενόπουλου για τον Καβάφη με τίτλο «Ένας Ποιητής». Την ίδια χρονιά γράφει και το σημαντικότερο πεζό κείμενό του, τον «φιλοσοφικό έλεγχο» των ποιημάτων του που είναι γνωστό με τον τίτλο «Ποιητική». Τα επόμενα χρόνια κυλούν ανάμεσα σε ποιητικούς, φιλοσοφικούς στοχασμούς, γνωριμίες με εξέχουσες προσωπικότητες στην Αλεξάνδρεια (Ιων Δραγούμης, Ε.Μ. Φόρστερ), ανανεώσεις συμβολαίων εργασίας στις Αρδεύσεις και τους διαδοχικούς θανάτους των αδερφών του. Σημαντικό βιογραφικό στοιχείο αποτελεί και η εγκατάσταση του ποιητή στο περίφημο σπίτι-εργαστήρι της οδού Λέψιους στα 1907, όπου και θα περάσει το υπόλοιπο της ζωής του δημιουργώντας το σημαντικότερο τμήμα, ποσοτικά και ποιοτικά του έργου του.

Το 1922 δηλώνει την πρόθεσή του να μη συνεχίσει την εργασία του στις Αρδεύσεις απ' όπου και παραιτείται με το βαθμό του υποτμηματάρχη («επιτέλους ελευθερώθηκα απ' αυτό το μισητό πράγμα») και χωρίς καμιά περίσπαση αφοσιώνεται στη συμπλήρωση του ποιητικού του έργου. Το 1926 η κυβέρνηση του δικτάτορα Πάγκαλου απονέμει στον Καβάφη το παράσημο του Φοίνικος, διάκριση την οποία ο ποιητής αποδέχεται υποστηρίζοντας ότι «Το παράσημο μου το απένειμε η Ελληνική Πολιτεία, την οποία σέβομαι και αγαπώ. Η επιστροφή του παρασήμου θα είναι προσβολή εκ μέρους μου προς την Ελληνικήν Πολιτείαν γι' αυτό και το κρατώ». Το 1927 γνωρίζεται με τη Μαρίκα Κοτοπούλη και το Νίκο Καζαντζάκη. Από το 1930 αρχίζει να υποφέρει από το λάρυγγά του και τον Ιούλιο του 1932 οι γιατροί διαγιγνώσκουν καρκίνο του λάρυγγα. Πηγαίνει στην Αθήνα όπου εισάγεται σε νοσοκομείο και του γίνεται τραχειοτομία. Μετά από τετράμηνη παραμονή στην Αθήνα, επιστρέφει στην Αλεξάνδρεια όπου και το επόμενο έτος, 1933, στις 29 Απριλίου, μέρα των γενεθλίων του, πεθαίνει.

---

Το «πάθος» του Κ.Π. Καβάφη

Ο Καβάφης είχε ένα μεγάλο «πάθος», μια παρεκτροπή από τα συνήθη που οι περισσότεροι μελετητές του έργου και της ζωής του θεωρούν ότι πρόκειται για την ομοφυλοφιλική ερωτική ζωή του ποιητή.

Χαρακτηριστικές του ψυχοπνευματικού βασανισμού του είναι οι βραχυγραφημένες σημειώσεις που κρατά:
«Πρέπει αλύγιστα να επιβάλω στον εαυτό μου ένα τέρμα εώς την 1η Απριλίου, διαφορετικά δεν θα μπορέσω να ταξιδέψω. Θ' αρρωστήσω και πώς θα περάσω τη θάλασσα, και πώς, αρρωστημένος θ' απολαύσω το ταξίδι μου;
16 Μαρτίου: Μεσάνυχτα. Υπέκυψα εκ νέου. Απελπισία, απελπισία, απελπισία. Καμιά ελπίδα δεν υπάρχει. Παρεκτός αν σταματήσω ως τις 15 Απριλίου. Ο θεός βοηθός.»
και κάπου αλλού:
«Υφίσταμαι μαρτύριο. Σηκώθηκα και γράφω τώρα. Τί θα κάμω και τι θα γίνει; Τί να κάνω; ...Βοήθεια. Είμαι χαμένος.»

Απ' αυτές τις σημειώσεις ενός απελπισμένου ανθρώπου που ζητάει απεγνωσμένα βοήθεια καθώς και από τα ερωτικά ποιήματά του, πολλοί μελετητές έβγαλαν αβίαστα το συμπέρασμα περί της ανώμαλης σεξουαλικής συμπεριφοράς του ποιητή. Και όμως ...

Ο Ατανάζιο Κατράρο, πρώτος μεταφραστής στα ιταλικά των ποιημάτων του Καβάφη και προσωπικός του φίλος, γράφει:
«Την ομοφυλοφιλία του Καβάφη τη βαραίνει ένα μεγάλο ερωτηματικό, που χρειάζεται βαθιά συνετή και αντικειμενική μελέτη και δεν αποκλείεται η απόφαση να είναι απαλλακτική. Κανείς δεν μπόρεσε ποτέ να προσκομίσει μια απόδειξη για το αμάρτημα που αποδίδεται στον ποιητή και ποτέ δεν βρέθηκε ανακατεμένος σ' ένα σκάνδαλο.»
Διπλής σημασίας η παραπάνω δήλωση. Πρόκειται για δήλωση προσωπικού φίλου του ποιητή που εννοείται ότι γνωρίζει καλά τον άνθρωπο και επιπλέον αναφέρεται η έλλειψη αποδείξεων και σκανδάλων στα οποία να είχε ανακατευτεί ο ποιητής.
Σε ανάλογες βάσεις (που δεν είναι δυνατόν να αναφερθούν) στηρίχτηκαν, ο Στρατής Τσίρκας και ο Ι.Μ. Χατζηφώτης για να εκφράσουν την πολύ ενδιαφέρουσα άποψη ότι το «πάθος» του Καβάφη δεν ήταν η ομοφυλοφιλία του αλλά ο αυνανισμός και ο αλκοολισμός. Ηταν πολύ ντροπαλός (όπως εξάλλου ομολογείται απ' όλους) ο ποιητής για να προχωρήσει σε κάτι περισσότερο από το «μοναχικό» πάθος του, υποστηρίζει ο Ι.Μ. Χατζηφώτης. Ετσι τα ερωτικά ποιήματα του Καβάφη κινούνται - σύμφωνα με τη γνώμη των δύο λογοτεχνών - στα όρια της φαντασίας και του απραγματοποίητου. Είχε τις προθέσεις ο Καβάφης αλλά δεν τις έκανε πράξη...

Για περισσότερες, όμως, πληροφορίες πάνω στο ενδιαφέρον αυτό θέμα της ζωής του Καβάφη, θα σας προτείνω το βιβλίο «Καβαφικά» του Ι.Μ. Χατζηφώτη (πήγαινε στις εκδόσεις).

---

Το Εργο του Κ.Π. Καβάφη

Ο Κάβαφης, όσο ζούσε, δεν εξέδωσε ποτέ ολόκληρο το ποιητικό του έργο, το οποίο, άλλωστε, συμπλήρωνε ως την τελευταία στιγμή της ζωής του. Ούτε, φυσικά, πραγματοποίησε ποτέ μια κανονικά εμπορική έκδοση. Ακολούθησε ένα δικό του, ιδιόρρυθμο σύστημα έκδοσης και κυκλοφορίας του έργου, το οποίο και προκάλεσε πολλές συζητήσεις στο χώρο των καβαφικών μελετών. Σύμφωνα με τη διδακτορική διατριβή του Γ.Π. Σαββίδη, υπήρξαν τρία διαφορετικά στάδια εκδοτικής τακτικής, σε «μονόφυλλα», «τεύχη» και «συλλογές», τα οποία αντιπροσωπεύουν τρεις διαφορετικές φάσεις στην ιστορία της καβαφικής ποίησης. Η μέθοδος των «μονόφυλλων» χρησιμοποιείται από το 1891 ως και το 1904, οπότε ο ποιητής τυπώνει το πρώτο «τεύχος» με 21 ποιήματα. Η πρώτη χρονολογική «συλλογή » του κυκλοφόρησε, ιδιωτικά πάντα κατά την πάγια τακτική του, το 1912 και η πρώτη θεματική «συλλογή» του το 1917. Για πρώτη φορά συγκεντρωμένο ολόκληρο το σώμα της αναγνωρισμένης καβαφικής ποίησης, κυκλοφόρησε το 1935 με επιμέλεια της Ρίκας Σεγκοπούλου, ενώ σήμερα κυκλοφορούν έγκυρες εκδόσεις των «αναγνωρισμένων», των «ανέκδοτων», των «αποκηρυγμένων» ποιημάτων (φροντισμένες από το Γ.Π. Σαββίδη) και των «ατελών» ποιημάτων του (από τη Ρενάτα Λαβανίνι).
Ολα τα ποιήματά του ο Καβάφης τα έγραψε στην ελληνική, με την εξαίρεση ελαχίστων από τα μέχρι το 1968 ανεκδότων ποιημάτων του.

Συνολικά τα ποιήματα που έγραψε ο Καβάφης είναι 154. Επιπλέον θα πρέπει να υπολογιστούν άλλα 75 που παρέμειναν ανέκδοτα εώς το 1968 και τα οποία βρέθηκαν στο Αρχείο του ή σε χέρια φίλων του καθώς και 27 ποιήματα που δημοσίευσε μεν ο ίδιος μεταξύ 1886 και 1898 αλλά που αργότερα τα αποκήρυξε. Ο Καβάφης έγραψε και κάποια πεζά, δοκίμια, μελέτες, μεταξύ των οποίων: «Τα Ελγίνεια Μάρμαρα», «Οι Βυζαντινοί ποιηταί», «Το Κυπριακόν ζήτημα», «Το Τέλος του Οδυσσέως», «Μία σελίς της Τρωϊκής Ιστορίας» κ.α.

Σύμφωνα με διευκρινίσεις και υποδείξεις του ποιητή, τα ποιήματά του κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: τα ιστορικά, τα φιλοσοφικά και τα ηδονικά ή αισθησιακά. Αν και στην αρχή η ποίηση του Κ.Π. Καβάφη συνάντησε την εχθρότητα και την επιφύλαξη του πνευματικού κόσμου, με τον καιρό επιβλήθηκε στη συνείδηση όλων σαν ένας ιδιόμορφος αλλά μεστός και γεμάτος με ουσιαστικό περιεχόμενο ποιητής που δεν ενδιαφερόταν για την εξωτερική εμφάνιση του στίχου του αλλά μονάχα για τον εσωτερικό στοχασμό, τη φιλοσοφική σκέψη και το στοχαστικό δίδαγμα.

Μετά θάνατον, ο Καβάφης έγινε αντικείμενο μακρόχρονης μελέτης από ποιητές και μελετητές του έργου του σε όλο τον κόσμο. Τα ποιήματά του εκδόθηκαν και εκδίδονται σε συλλογές, ενώ πρόκειται και για τον πιο πολυμεταφρασμένο Νεοέλληνα λογοτέχνη. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, αγγλικά, γερμανικά, ιταλικά, ισπανικά, ολλανδέζικα, αραβικά, γιαπωνέζικα, αρμένικα, ινδικά, σλαβικές γλώσσες και σε πάρα πολλές άλλες γλώσσες.

Στην οδό Λέψιους στην Αλεξάνδρεια, το διαμέρισμα του Καβάφη έχει μετατραπεί σε μουσείο με εκδόσεις, χειρόγραφα, μεταφράσεις, δημοσιεύματα και έργα τέχνης εμπνευσμένα από το έργο του, πλούσιο φωτογραφικό, φιλολογικό και άλλο υλικό.

ΒΙΡΤΖΙΝΙΑ ΓΟΥΛΦ

Η Βιρτζίνια Γουλφ γεννήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 1882 και αυτοκτόνησε στις 28 Μαρτίου 1941 βουλιάζοντας σε ένα ποτάμι δίπλα στο σπίτι της, αφού πιο μπροστά είχε γεμίσει τις τσέπες του φουστανιού της με πέτρες. Η συγγραφέας είχε και κατά το παρελθόν περάσει από μακρές περιόδους κατάθλιψης, που συνοδεύονταν από διαλείψεις της μνήμης, αλλά αυτή τη φορά η καταστροφή του σπιτιού της στο Λονδίνο εξαιτίας των αεροπορικών βομβαρδισμών των χιτλερικών και η κακή υποδοχή από την κριτική της βιογραφίας της για τον αείμνηστο φίλο της Ρότζερ Φράι υπήρξαν οι κύριοι παράγοντες που την κατέστησαν ανίκανη να εργαστεί και την οδήγησαν στην αυτοκτονία. Το έργο όμως αυτής της πρωτοπόρου συγγραφέως, που μαζί με εκείνο του Προυστ και του Τζόις έφεραν πραγματική επανάσταση στη γραφή του μυθιστορήματος, θα σφράγιζε για πάντα τα βρετανικά και τα ευρωπαϊκά γράμματα. Τα μυθιστορήματά της Μέχρι το φάρο, Ορλάντο, Τα κύματα και Η κυρία Νταλογουέι ανήκουν στα αντιπροσωπευτικότερα δείγματα της πεζογραφίας του 20ού αιώνα.

Η Γουλφ υπήρξε μια από τις μεγάλες προσωπικότητες του ευρωπαϊκού Μεσοπολέμου. Ηταν η «μούσα του Μπλούμσμπερι», του σημαντικότερου κύκλου συγγραφέων και διανοουμένων της εποχής στον οποίο συμμετείχαν προσωπικότητες όπως ο Τζον Μέιναρντ Κέινς, ο Τ.Σ. Ελιοτ και ο Μπέρτραντ Ράσελ. Εξέχουσα δοκιμιογράφος, επίσης, η Γουλφ προσέδωσε στο μυθιστόρημα την ένταση τού επί μέρους και τη γοητεία των λεπτών αποχρώσεων, το φόρτισε με τον λυρισμό και τη γοητεία των αναμνήσεων, και με την επίπονη επεξεργασία της γλώσσας ξεπερνούσε την απλή περιγραφή και ανέλυε το ψυχικό τοπίο των πρωταγωνιστών αγγίζοντας τα απώτατα στρώματα της ύπαρξής τους. Η ακρίβεια και η λεπτότητα της γλώσσας αυτής άγγιζε τις πιο μύχιες σκέψεις και τα ανομολόγητα αισθήματα με έναν τρόπο άγνωστο στο ως τότε βρετανικό - και όχι μόνο - μυθιστόρημα.

Με τον σύζυγό της Λέοναρντ Γουλφ δημιούργησαν τον ιστορικό εκδοτικό οίκο Hogarth Press στον οποίο εκδόθηκαν και τα περισσότερα βιβλία της. Η αλληλογραφία της, που κυκλοφόρησε σε έξι τόμους, συνιστά έναν τεράστιο καθρέφτη της πνευματικής βικτωριανής και μεταβικτωριανής Αγγλίας. Η Βιρτζίνια Γουλφ ήταν μια από τις πρώτες γυναίκες-συγγραφείς που το άστρο τους έλαμψε σε έναν κόσμο στον οποίο ως τότε κυριαρχούσαν οι άνδρες. Η επίδραση του έργου της ωστόσο δεν περιορίστηκε στην πεζογραφία. Ηταν εξίσου σημαντική και στο μεταπολεμικό θέατρο, όπως για παράδειγμα του Χάρολντ Πίντερ και του Εντουαρντ Αλμπι. Αρκεί μόνο να θυμίσουμε τον τίτλο του πιο διάσημου έργου του τελευταίου Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ; και να σημειώσουμε ότι ο τρόπος με τον οποίο χειρίζονται και οι δύο τις ανθρώπινες σχέσεις οφείλει πολλά στη συγγραφέα τού Μέχρι το φάρο.

* Ενα ποίημα του εσωτερικού κόσμου

To μυθιστόρημα Μέχρι το φάρο εκδόθηκε το 1927 και η Βιρτζίνια Γουλφ το θεωρούσε το καλύτερο βιβλίο της. Ο σύζυγός της Λέοναρντ έλεγε πως ήταν αριστούργημα, «ένα εντελώς καινούργιο ψυχολογικό ποίημα». Ο χαρακτηρισμός αυτός δίνει το μέτρο για να εκτιμήσουμε την ειδική ποιότητα που το χαρακτηρίζει. Χρησιμοποιώντας τη δική της τεχνική του εσωτερικού μονολόγου η Γουλφ μάς προσέφερε ένα κατ' εξοχήν μυθιστόρημα ατμόσφαιρας, στο οποίο συνδυάζονται η καταβύθιση στη μνήμη της παιδικής ηλικίας (γι' αυτό και πρόκειται για βιβλίο εν πολλοίς αυτοβιογραφικό) και η εκ παραλλήλου ανάπτυξη των σκέψεων, των διαθέσεων και των αισθημάτων που ορίζουν τον κόσμο των ενηλίκων.

Η υπόθεση εκτυλίσσεται στο νησί Σκάι, όπου βρίσκεται η θερινή κατοικία του ζεύγους Ράμσεϊ, το οποίο φιλοξενεί εκεί κάποιους φίλους του. Αυτά συμβαίνουν στο πρώτο μέρος του βιβλίου. Στο δεύτερο, δέκα χρόνια μετά, συναντώνται εκ νέου όσοι από τους πρωταγωνιστές του πρώτου μέρους βρίσκονται ακόμη εν ζωή. Η συγγραφέας δεν παραλείπει να μας πληροφορήσει για την τύχη των πρωταγωνιστών του μυθιστορήματος και με τον τρόπο αυτόν να μας δώσει την αίσθηση του χρόνου που περνάει. Η κυρία Ράμσεϊ, λ.χ., πεθαίνει και ο σύζυγός της τώρα είναι αναγκασμένος να ζήσει χωρίς την παρουσία της και να στερηθεί τη βοήθειά της να ξεπερνά τους φόβους, τα άγχη και την έλλειψη αυτεκτίμησης που τον κατέτρεχε από πάντα.

Το κορυφαίο αυτό επίτευγμα της Βιρτζίνιας Γουλφ δεν είναι απλή περιγραφή της ζωής αλλά ιδιότυπη και πολυφωνική σύνθεση του κόσμου μέσα από τις διαφορετικές θεωρήσεις των πρωταγωνιστών του μυθιστορήματός της. Ας υπογραμμίσουμε εδώ τη συμβολική σημασία του φάρου: Αφού η ζωή παραμένει αινιγματική, όπως μας λέει η Γουλφ, αναπόφευκτα και οι σχέσεις που αναπτύσσουμε με τους άλλους, με τον χρόνο και με τα πράγματα είναι δύσκολες και αποκαλύπτονται μέσα από ένα είδος ψυχικού φωτισμού αντίστοιχου με τον φυσικό φωτισμό του φάρου, που δυναμώνει μόνο με την όξυνση της ευαισθησίας και τη λεπτή παρατήρηση.